Rakowiecka 37 – Golgota Warszawy

W dniu wczorajszym uczniowie III E poznali niezwykłe miejsce, jakim jest Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w dawnym więzieniu przy ulicy Rakowieckiej 37. Początki więzienia na Mokotowie sięgają czasów zaboru rosyjskiego. Budowa rozpoczęła się we wrześniu 1902 r. i trwała blisko dwa lata.  W odrodzonej Polsce więzienie mokotowskie było jednym z największych i najcięższych zakładów karnych. W czasie walk o Warszawę we wrześniu 1939 r. więzienie nie zostało zniszczone. Szybko zostało zaadaptowane do potrzeb cywilnych władz okupacyjnych. W sierpniu 1944 r., po wybuchu powstania, Niemcy przeprowadzili pacyfikację więzienia. 2 sierpnia 1944 r. oddział SS stacjonujący po drugiej stronie ulicy wymordował więźniów i polskich strażników. W trakcie egzekucji doszło do buntu na ostatnim piętrze pawilonu mieszkalnego. Więźniowie wybili drzwi od cel, na korytarzu zbudowali prowizoryczną barykadę, którą następnie podpalili. Z korytarza weszli na dach przez świetliki znajdujące się w suficie, przeszli kolejnymi dachami i opuścili teren więzienia. Po wojnie placówkę przejęło NKWD i w marcu 1945 roku przekazało Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Właśnie w tym okresie więzienie na Mokotowie stało się jednym z najstraszniejszych miejsc komunistycznego terroru.  To tutaj komuniści stworzyli piekło na ziemi, jakim było to więzienie, pawilony, a przede wszystkim pawilon śmierci, gdzie mordowali najwięksi zbrodniarze komunistyczni. To na Rakowieckiej wykonano największą liczbę wyroków śmierci na elicie polskiego społeczeństwa. To Golgota Warszawska, miejsce pamięci ofiar faszyzmu i komunizmu. Ilość relacji, zachowanych dokumentów, fotografii i wspomnień pozwala na odtworzenie historii tego miejsca. Ono jest bardzo prawdziwe, bo mimo dosyć powierzchownych remontów tam zachowała się prawda. Cele pozostały w zasadzie niezmienione, wystarczy nieznacznie odkuć kafelki, które tam są i zdjąć warstwy farby i mamy cele z lat 40. i 50. ubiegłego stulecia, w takiej formie, jak wyglądały wtedy. Oglądając karcer w izolatce X Pawilonu, zwanym ,,Pałacem Cudów” można było ujrzeć piekło za życia dla przetrzymywanych tam osób związanych z opozycją i podziemiem zbrojnym takich jak ,: gen. August Fieldorf ps. Nil, płk Aleksander Krzyżanowski ps. Wilk, płk Franciszek Niepokólczycki, ppłk Łukasz Ciepliński ps. Pług, ppłk Jan Mazurkiewicz ps. Radosław, mjr Zygmunt Szendzielarz ps. Łupaszko, mjr Stanisław Skalski, mjr Hieronim Dekutowski ps. Zapora, rtm. Witold Pilecki, kpt. Kazimierz Moczarski, abp Antonii Baraniak, Kazimierz Pużak, Władysław Siła-Nowicki. Pobyt w takim pomieszczeniu o wysokości 150 cm na 50 cm szerokości i 50 cm głębokości przez kilkanaście minut jest już ogromnym stresem dla ciała i mięśni. Bycie w tak przykurczonej pozycji, gdzie nie można się ruszyć powoduje, że jest się sparaliżowanym. To miejsce pokazuje, jak cierpieli więźniowie, a z drugiej strony zezwierzęcenie funkcjonariuszy UB, Podczas trwających po kilkanaście godzin przesłuchań, maltretowani, pozbawieni snu ludzie przyznawali się do rzeczy, których nigdy nie popełnili. Po Rakowieckiej nic już nie było takie same, wielu wyszło stąd z chorobami psychicznymi. Dotknęliśmy tych ,,ran”- bolało. Pani przewodnik zaprowadziła nas do miejsca tzw. egzekucji katyńskiej i przenośnej szubienicy, gdzie został zamordowany gen. August ,,Nil” Fieldorf. W więzieniu mokotowskim w okresie terroru stalinowskiego zostało zamordowanych na podstawie orzeczeń sądów kapturowych około 350 osób. Szacuje się, że blisko 1000 osób zostało zamęczonych w trakcie śledztwa. Po październiku 1956 roku przetrzymywano na terenie więzienia więźniów politycznych do końca 1989 roku. 
Dlaczego trzeba zobaczyć to miejsce? Historia to nie przeżytek, a nauka, z której warto wyciągać wnioski, a pozytywne wartości mają znaczenie. Winni jesteśmy pamięć wszystkim tym bohaterom, dla których niepodległa Polska miała znaczenie i wielką wartość. Tym bardziej, ze przez cały PRL byli pokazywani w sposób negatywny. Nadszedł czas by oddać naszym rodakom należyty szacunek.

prof. Dariusz Jenderko

  • Rakowiecka_01.jpg
  • Rakowiecka_02.jpg
  • Rakowiecka_03.jpg
  • Rakowiecka_04.jpg
  • Rakowiecka_05.jpg
  • Rakowiecka_06.jpg
  • Rakowiecka_07.jpg
  • Rakowiecka_08.jpg
  • Rakowiecka_09.jpg
  • Rakowiecka_10.jpg
  • Rakowiecka_11.jpg
  • Rakowiecka_12.jpg
  • Rakowiecka_13.jpg
  • Rakowiecka_14.jpg
  • Rakowiecka_15.jpg
  • Rakowiecka_16.jpg
  • Rakowiecka_17.jpg
  • Rakowiecka_18.jpg
  • Rakowiecka_19.jpg
  • Rakowiecka_20.jpg
  • Rakowiecka_21.jpg
  • Rakowiecka_22.jpg
  • Rakowiecka_23.jpg
  • Rakowiecka_24.jpg